DİŞLERE GELEN ANİ DARBELER
SONUCU OLUŞAN
ZARARLAR
Çocuklarda özellikle basketbol , voleybol
gibi spor faliyetleri
sırasında veya düşme nedeniyle oluşan travmalar sonucunda
özellikle ön dişler zarar
görebilir.
Ancak genelde hastalar böyle bir durumda
büyük bir kırık oluşur
veya ağrı hissederlerse hemen dişhekimine giderler. Eğer
rahatsızlık duymuyorlarsa
gitmezler. Oysa bu dişlerde sinir, nekroze olmuşsa (
ölmüşse) bir kaç sene sonra hastanın
yüzünde şişlik , ağrı ve dişinde renkleşme
meydana gelir.
Kısaca dişlere gelen bu darbeler sonucu
kırık meydana gelmese bile
dişin sağlığı tehlikeye girebilir.Bu bölgedeki sinir
ve damar sıkışmaları nedeniyle bir süre
sonra bu dişler canlılığını
yitirebilirler.Bu nedenle derhal bir dişhekimine başvurmalıdır.
Travma sonrası
oluşan diş kırıklarında kırığın büyüklüğü, konumu ve dişin sinirinin
açığa
çıkıp çıkmaması önemlidir.
·
Kırık dişin sadece
mine ve dentin
tabakasında meydana gelmiş olabilir. ( Eğer
dişin
siniri açığa çıkmamışsa) bu durumda kırık bölge kompozit dolgu ile ( estetik
dolgu )
ile restore edilir veya çok geniş bir alan ise kuron ( kaplama )
yapılması gerekebilir.
Ayrıca dişin canlılığı 2 ay boyunca
dişhekimi tarafından kontrol edilmelidir. Çünkü travma
sonrası bu bölgedeki
damar ve sinirlerin sıkışması sonucu bir süre sonra dişin siniri
canlılığını
kaybedebilir ve bu durumda kanal tedavisi yapılması zorunludur.Aksi
taktirde
ileride dişin çekimini gerektirecek sorunlar meydana
gelir.
n
·
Kırık
sonucu dişin siniri açığa çıkmışsa kanal tedavisi
yapılır ve kırık bölgesi
yukarıda bahsedilen yöntemlerden biri ile restore edilir. (şekil
1-c)
·
Dişle birlikte kökü de
kırılmış
olabilir.
Eğer bu durum süt dişlerinde meydana
gelmişse diş çekilir
ve
yerine YER TUTUCU yapılması
gereklidir. Aksi taktirde komşu dişler
çekim boşluğuna
kayar ve ileride sürecek olan sürekli dişe yer kalmaz, sonuçta
ortodontik
bozukluklar ( dişlerde çarpıklık ) meydana
gelir..
Fakat kırık sürekli dişlerde meydana
gelmişse ve
Kökün 1/3 den fazlası kırılmışsa
veya dikine bir kök kırığı
mevcutsa diş çekilir. ( şekil 2-c
)
Ancak 1/3 den azı kırılmışsa
tedavi edilebilir. ( şekil 2-b
)
·
Bazı
durumlarda ise darbe sonrasında diş yerinden
oynar ve dişte sallanma
görülebilir. Bu durumda sallanan diş normal pozisyonuna getirilir ve
dişhekimi
tarafından komşu dişlere geçici olarak bağlanarak
sabitlenir.
Travma sonrası diş yerinden
çıkmışsa :
Çocuklarda sürmekte olan dişlerin
etrafındaki periodontal
lifler gevşek olduğu için darbe veya düşme sonrası
dişler kolaylıkla yerinden
çıkabilir.
Bu
durumda :
<
Yerinden çıkan diş kesinlikle atılmamalı
ve
temizlenerek serum fizyolojik ile yıkanmalı. Hiç bir şey yapılamıyorsa su
ile
yıkanmalıdır.
<
Ancak kesinlikle kök yüzeyine
el
sürülmemelidir.
<
Daha sonra yerinden çıkan diş
serum
fizyolojik veya süt içinde bir kap içinde saklanarak derhal en
kısa
zamanda bir diş hekimine başvurmalıdır.
AĞIZ
KORUYUCULAR
<
p>
Ağız koruyucu apareyler özellikle
basketbol ,
voleybol gibi top ile oynanan sporları yapan çocuklarda düşme veya
top çarpması sonucu
özellikle ön dişlerde meydana gelebilecek kırılmaları
engellemek amacıyla
kullanılmaktadır.
Aslında bu apareyler 1920 li
yıllardan beri sporcular
arasında dişleri korumak amacıyla spor esnasında
takılmaktadır. Bunlar ortalama 3 mm
kalınlığında plastikten yapılır ve
özellikle ön dişleri örter, böylece herhangi bir darbe
geldiğinde kuvvetlerin
dişlere iletilmesini engelleyerek dişlerin aynı zamanda da çene
kemiklerinin
kırılmasını önler. Çocukların sevmesi için çeşitli renklerde veya
şeffaf
yapılabilir.