Kızamık Hala Önemini Koruyor !
Hazırlayan: Dr. Cemal Güvercin
Halk Sağlığı Uzmanı
Kızamık, aşı ile önlenebilen hastalıklar
arasında en çok çocuk ölümüne neden olan viral bir hastalıktır. Beslenme
bozukluğu ve A vitamini eksikliğini artırarak vücut direncini düşüren kızamık,
diğer öldürücü hastalıkların ortaya çıkmasını kolaylaştırmaktadır. Hastalanan
her 100 kişiden 6-20'si orta kulak iltihabı, ishal ve zatürree, bin kızamıklıdan
birinde beyin iltihabı ortaya çıkmaktadır.
Yaz aylarında nadiren görülen kızamık,
özellikle soğuk kış aylarında hastalığa yakalanma açısından tepe noktasına
ulaşmaktadır. Türkiye'de her 3-4 yılda bir büyük salgınlara neden olan
kızamık özellikle mart ve nisan aylarında en fazla olgu sayısına ulaşmaktadır.
Yılda 8-30 bin arası olgu bildirilen ülkemizde, kızamık geçiren ortalama
her 100 çocuktan 3'ü yaşamını yitirmektedir. Oysa kızamığın son derece
etkin, ücretsiz ve uygulaması kolay bir aşısı vardır.
Hastalığın kaynağı insandır. Bulaşma
kızamıklılardan, direk damlacık yoluyla olur. Ayrıca hastaların kullandığı
çatal, bıçak, bardak gibi eşyalar, kısa bir sürede sağlamlar tarafından
kullanılırsa bulaşma olabilir. Kızamık virüsü, tükrük damlacıklarında iki
saat canlı kalabilir.
Hastalığın kesin tanısı, hastaların
klinik görünümü ve bir kızamık hastasıyla temas öyküsü ile konur. Hastalığın
kuluçka süresi 9-10 gündür.
Hastalığın tipik belirtileri, nezle,
ateş, öksürük, gözlerde kızarıklık ve ışıktan rahatsız olma, halsizlik
ve iştahsızlıktır. Ateş, akşamları titreme ile 39- 40 dereceye yükselir
sabah düşer. Göz kızarmış ve iltihaplıdır, hasta ışığa bakamaz. Olguların
%95’inde hastalığın 2. gününde ağız içinde oluşan “Koplik lekeleri†direk
tanı koydurucudur. Nezle, öksürük ve ateş ile geçen 3-4 günden sonra ateş
düşer ve iyileşme olduğu zannedilebilir. Fakat bu düşüşü izleyen saatlerde
ciltte ufak pembe kırmızı makülopapüler döküntü olarak bilinen lezyonlar
ortaya çıkmaya başlar. Kulak arkasından, alından ve saçlı deri ile normal
derinin birleşme yerlerinden çıkmaya başlar. Ateş tekrar yükselir, nezle
ve göz lezyonları şiddetlenir. 24 – 48 saat sonra döküntüler tüm vücuda
yayılır. Döküntüler 2-3 gün içinde ilk çıktığı yerden itibaren sönmeye
başlar, 5-7 günde tamamen kaybolur ve yerini kepeklenmeye bırakır. Kızamıklı
çocuklar döküntünün görülmesinden en az 4 gün sonrasına kadar okuldan uzak
tutulmalıdır.
Özel bir tedavisi yoktur ancak bulgulara
yönelik destekleyici tedavi sözkonusudur. Ancak 9.-15. aylarda yapılan
aşı ile %99 koruyuculuk sağlanır. Aşılanmamış veya yapılan tek doz aşıya
yanıt vermemiş çocuklar kızamığa karşı duyarlı kalmakta ve Türkiye'de kızamık
virüsünün yaygın olarak dolaşmasına neden olmaktadır. Okul çağı çocukları
arasında da kızamığa duyarlılık yüksektir ve okul salgınları kızamık salgınları
arasında önemli bir yer almaktadır. Çocukların, geçmişte kızamık geçirdiği
düşünülse bile “Okul Aşı Günleri†sırasında tekrar aşılanması gerekmektedir.
Copyright © SAGLIKCILARPORTALI Yayıncı Firmalardan İzin alınarak. Yayınlanabilir.