Tıpta yaşanan en trajik klinik durumlardan biri "ani bebek ölümü sendromu"dur:
Bu sendrom, bir yaşının altındaki bebeklerde görülen, klinik ve laboratuvar
olarak nedeni bulunamayan ve otopside tam koyduracak anormal bir durumun
saptanmadığı bebek ölümlerini tanımlamaktadır: Ani bebek ölümü sendromunun
en sık 2-4 aylık yeni doğan bebeklerde görüldüğü ve yaş ilerledikçe sıklığının
azaldığı bilinmektedir:
Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıklar Anabilim
Dalı, Yeni Doğan Bölümü öğretim üyesi Doç Dr ipek Akman, "ani bebek ölümü
sendromu" gelişimi için risk faktörü kabul edilen nedenleri şöyle özetlemektedir:
1- Bebeğin yüzüstü yatıyor olması
2- Bebeğin yumuşak yüzeyde yatıyor olması
3- Bebeğin ebeveynleri ile aynı yatakta yatıyor olması
4- Annenin hamilelikte sigara içmesi
5- Prematürelik ve/veya düşük doğum ağırlığı
6- Bebeği çok giydirme veya odayı çok ısıtma sonucu aşın ısınma
7- Erkek cinsiyet
Normal koşullarda, uyku sırasında bebeğin yüzü yumuşak bir yüzeyle örtüldüğünde
bebeğin oksijensiz kalması sonucu uyanması ve başım çevirerek düzenli nefes
almayı sürdürmesi beklenir: Ancak bazı bebeklerde bu durum gerçekleşmez
ve sonuçta bebek ölümü görülebilir: Doç Dr ipek Akman, "ani bebek ölümü
sendromu" riskine karşılanabilecek önlemleri şöyle sıralamaktadır:
1- Bebek uyurken sırt üstü yatırılmalıdır.
ABD' de, 1992 yılında, "ani bebek ölümü sendromu"nu önlemek için sırtüstü
yatış pozisyonuna geçilmesi ile sendromun sıklığı % 40 azalmıştır: Aileler
bebekleri uyurken yan veya tercihen sırtüstü yatırmalıdır: Ailelerde sırtüstü
yatış pozisyonu nedeniyle bebeğin kusması halinde kusmuğunun akciğerlere
kaçacağı korkusu olabilir; ancak yapılan araştırmalarda yatış pozisyonunun
değişmesinden sonra bu problemde bir artış gözlenmemiştir: Bebek uyanıkken
ve ebeveynleri yanındayken yüz üstü yatırılabilir: Bu şekilde bebeğin omuzlan
kuvvetlenir ve baş arkasında sürekli yatmaya bağlı düzleşme olması önlenebilir:
2- Bebek sert yatakta yatırılmalıdır
Bebekleri yumuşak yatak, su yatağı, yastık, yorgan veya kuzu postu
gibi yüzeylere yatırmak çok yanlıştır: Bebek battaniye ile örtülecekse,
gece battaniyenin bebeğin yüzünü kapamasını önlemek için, battaniye göğüs
seviyesine kadar gelmesi ve uçlan çarşafla birlikte yatağın altına doğru
kıvrılması gereklidir: Bebeklerin ebeveynleri ile birlikte aynı yatakta
yatmaları risklidir:
3- Annenin sigara içmemesi gereklidir
Ani bebek ölümü sendromu ile ilgili yapılan tüm araştırmalar; hamilelikte
ve doğum sonrasında sigara kullanımının riski arttırdığını açıkça ortaya
koymaktadır:
4- Aşın ısınmanın önlenmesi gereklidir
Ani bebek ölümü sendromu kış aylarında daha sık görülür: Özellikle
yüzüstü yatan, çok giydirilen ve battaniye ile örtülen bebeklerde riskin
artabileceği unutulmamalıdır:
5- Prematüre ve/veya düşük doğum ağırlığı olan bebeklerde Apne monitörleri
kullanılabilir
Prematürelerde ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde sendrom riski daha
yüksektir: Bebek ne kadar erken doğduysa ve ne kadar küçükse risk o denli
fazladır: Bazı prematürelerde solunum duraklaması (apne) ve kalp hızında
yavaşlama (bradikardi) olabilir: Bu bebekler eve taburcu edilirken apne
monitörü verilmesi uygundur; ancak bu durumda dahi ani bebek ölümü sendromu
sıklığının azalmadığını iddia eden çalışmalar vardır:
Ani bebek ölümü sendromu, nedenleri halen tam anlaşılamamış bir klinik
durumdur: Ancak alınabilecek bazı basit önlemler ile riskin azaltılabileceği
açıktır: Önemli bir sağlık sorunu sayılması gereken bu durumun sıklığının
azaltılmasında annelerin ve babaların eğitimi öncelikli görünmektedir:
Bu yazı Cumhuriyet Bilim Teknik Dergisinde de yayınlanmıştır
Ana Kategori
Sık Sorulan Sorular
DOST SİTELER
Hemşireler Sitesi
